Page 277 - Những bài Làm Văn 12
P. 277
II. BÀI LÀM
Nguyễn Khắc Viện là nhà văn hoá nổi tiếng, một “ kẻ sĩ hiện đại” đã cống
hiến hết mình trong việc làm cho thế giới hiểu đúng về đất nước và con người
Việt Nam, góp phần xây dựng một xã hội Việt Nam văn minh, dân chủ. ông
đã viết hàng trăm bài báo, chủ biên nhiều sách tiếng Pháp và tiếng Việt được
đánh giá cao trong và ngoài nước về các lĩnh vực: chính trị, văn hoá, văn
học, lịch sử, y học, tâm lí học trẻ em... ông là một hình mẫu về sự kết hợp
Đông - Tây của con người Việt Nam trên đường hội nhập với thế giới. Cuộc
đời và sự nghiệp của Nguyễn Khắc Viện khậng định ông là người có đẩy đủ
tư cách, thẩm quyền để bàn luận về con đường trở thành “kẻ sĩ hiện đại".
Đoạn văn Con đường trở thành “kẻ sĩ hiện đạ/” trích từ bài Noi theo đạo nhà
trong cuốn Bàn về đạo Nho xuất bản năm 1993. Trong đoạn trích này, ngoài
việc kể về quá trình tu dưỡng của bản thân, tác giả muốn gợi ý về con đường
phấn đấu để trỏ thành kẻ sĩ hiện đại của trí thức Việt Nam - những trí thức của
một dân tộc vốn có độ dày truyền thống văn hoá. Nhan đề bài viết Con đường
trở thành “kẻ sĩ hiện đại” cũng chính là chủ đề của đoạn trích. Qua bài viết, '
người đọc hiểu được con đường tu dưỡng và những yếu tố cơ bản làm nên
phẩm chất của một trí thức chân chính trong thời đại hiện nay.
Bài văn có thể chia thành hai phần lớn. Phần 1: Từ đầu đến ...nghĩa bạn là
lâu dài: Nêu những ưu điểm của Nho giáo. Phần 2: Sự tu dưỡng của bản thân
và những bài học có thể rút ra từ đó.
ở phần 1, để nói lên ưu điểm của Nho giáo, trước tiên tác giả nêu những
tác động tích cực của đạo Nho đối với bản thân; những điều may mắn thuận
lợi của mình có được do chịu ảnh hưởng truyền thống đạo lí của đất nước và
truyền thống Nho học của gia đinh; ...Và con người của tôi lớn lên trong truyền
thống một gia đình Nho giáo, tiếp thu tinh thần khoa học thực nghiệm kết hợp
được nhiều mặt... Qua đó, ta hiểu phần nào nền tảng cốt cách kẻ sĩ hiện đại
của ông.
Khi nêu chủ kiến của mình về Nho giáo, về học thuyết Mác và một số vấn
đề khác, cốt cách kẻ sĩ hiện đại ở con người Nguyễn Khắc Viện đă biểu lộ rất
rõ. Đó là thấm nhuần truyền thông đạo //'Nho gia nhưng không thủ cựu mà
biết rút tỉa tinh hoa từ nhiều học thuyết khác nhau, đặc biệt là học thuyết Mác
để từ đó xác lập >:ho mình một cách dấn thân hợp lí và có hiệu quả. ông mạnh
dạn bày tỏ chủ kiến trên co sở phẳn tích một cách duy lí, khoa học các ưu
276