Page 268 - Những bài Làm Văn 12
P. 268
sâu lắng về đất nước, về dân tộc. Năm 2000, ông vinh dự được trao tặng Giải
thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.
Tác phẩm chính: Đất ngoại ô (thơ, 1972), Mặt đường khát vọng (trường ca,
1974), Ngôi nhà có ngọn lửa ấm (thơ, 1986), Cõi lặng (thơ, 2007).
Trường ca Mặt đường khát vọng được tác giả sáng tác ở chiến khu Trị -
Thiên năm 1971, in lần đầu năm 1974, nội dung phản ánh sự thức tỉnh của
tuổi trẻ đô thị vùng tạm bị chiếm ở miền Nam đang xuống đường đấu tranh
hoà nhịp với cuộc chiến đấu chống đế quốc Mĩ xâm lược; đồng thời thể hiện
những suy ngẫm và quan điểm cửa nhà thơ về đất nước, dân tộc. Đoạn trích
Đất Nước nằm ỏ phần đầu chương V của trường ca là một trong những đoạn
thơ hay về đề tài đất nước trong thơ ca Việt Nam hiện đại. Tác giả bày tỏ suy
nghĩ và tình cảm tha thiết, sâu sắc của bản thân về đất nước trên nhiều bình
diện địa lí, lịch sử, văn hoá, phong tục,... với tư tưởng bao trùm: Đất Nước của
Nhân dân.
Đoạn trích chia làm hai phần;
Phần một; Từ đầu đến ...Làm nên Đất Nước muôn đời: cảm nhận của tác
giả về Đất A/ưđctrên các phương diện cuộc sống của con người: địa lí, lịch sử,
văn hoá, phong tục,...
Phần hai: Tác giả đúc kết nên một chân lí khái quát; Đất Nước của Nhàn
dân.
Giữa hai phần gần như không có sự tách biệt rõ ràng về nội dung vì ỏ phần
nào tác giả cũng thể hiện sự cảm nhận về Đất Nước trên nhiều mặt, nhưng
mỗi phần có một trọng tâm khác nhau trong nội dung tư tưởng và cảm xúc.
ở phần 1, Đất Nước được tác giả cảm nhận từ những gì gần gũi, bình dị
trong cuộc sống hằng ngày, sau đó mở rộng ra với Thời gian đằng đẵng - Không
gian mênh mông trong những truyền thuyết về thời dựng nước. Cuối cùng,
cảm nhận của nhà thơ hướng vào sụ hiện diện của Đất Nước trong mỗi con
người: từ đó nhắc nhở trách nhiệĩn của mỗi công dân đối vội Dất Nước.
Ổ phần sau, Đất Nước đưỢi: nhà thơ đúc kết thành quan niệm; Đất Nước
của Nhân dân, chính Nhân dân đã làm nên đất nước. Khái niệm Đất nước
được gợi nên từ những thắng cảnh thiên nhiên, những địa danh gắn với những
tên người bình dị... Đất Nước gắn với bề dày lịch sử bốn nghìn năm với những
lớp nguôi không nhớ mặt đặt tên. Họ từng sống rất giản dị và bình tàm, nhưng
cũng chính họ là những người đã làm nên Đất Nước, truyền lại cho con cháu
267