Page 129 - Các Đại Công Thần Trong Lich Sử Việt Nam
P. 129

130  Tủ sách 'Việt Nam  -  đắt nuớc, can nguờí'..

         phía Nam nhờ sức của Nguyễn  Hoàng. Nhà Mạc mất hẳn phía
         Nam và chỉ còn kiểm soát Bắc Bộ.

             Những  năm  sau  đó  Mạc  Kính  Điển  tiếp  tục  vào  đánh
         Thanh  Hóa vài  lần  nhưng vẫn  không đánh  bại được quân  Lê-
         Trịnh.

             Tháng  10  năm  1580,  Mạc  Kính  Điển  mất,  Mạc  Đôn
         Nhượng  lên  thay  làm  phụ  chính.  Nhà  Mạc  không  có  ai  thay
         thế xứng đáng vai  trò của ông  nên  chi hon  10 năm sau thì bị
         Lê-Trịnh đánh bại (1592).

             Nhận định của người đòi sau về ông
             Tài  năng, đức  độ của Mạc  Kính  Điển  chẳng những khiến
         người trong triều  Mạc tôn  kính  mà ngay phía địch quân cũng
         phải nể sợ. Cho dù nhà Mạc là kẻ thù không đội trời chung với
         nhà Hậu Lê, sách Đại Việt Sử ký Toán thư do các sử gia nhà Lê
         soạn  phải  thừa  nhận:  "Kính  Điển  là  người  nhân  hậu,  dũng
         lượCj  thông  minh,  tài  trí,  nhạy  bén,  hiểu  đòi,  từng  trải  nhiều
         gian nan nguy hiểm, cần lao, trung thành"; sách Đại Việt thông
         sử của  Lê Quý  Đôn  cũng ghi  nhận:  "Kính Điển là  người  nhân
         hậu, linh mẫn, dũng cảm có thừa".
             Mặc dù trong những lần mang quân vào đánh Thanh Hoá,
         Mạc Kính Điển thường không thắng được quân  nhà Lê nhưng
         tài chèo lái của ông với nhà Mạc trước nhiều COTI  nguy biến và
         những  cuộc  chổng  trá   thành  công  của ông  trước  những  CUỘC
         tấn công ra Bắc của họ Trịnh khiến nhà Mạc còn đứng vững.
             Sau  khi  Thái  tổ  Mạc  Đăng  Dung  mất,  ông  là  trụ  cột  lớn
         nhất và sau  khi ông mất  không  có  người thay thế xứng đáng
         cho  nhà  Mạc.  Cái  chết của  Mạc  Kính  Điển  là tổn  thất không
         thể  bù  đắp  với  nhà  Mạc.  Bởi  vậy  không  lâu  sau  sự ra  đi  của
         ông, nhà Mạc mất theo.
             Ông mất đi nhưng ảnh hưởng của ông đối với người trong
   124   125   126   127   128   129   130   131   132   133   134