Page 274 - Bản Sắc Văn Hóa Việt Nam
P. 274
chứng minh nó lá gắn liền đơn thuần với họ với
láng, theo tâm thức công xã.
Những phần còn lại kiểm tra được như Địa lý
địa phương (113 quyển), Nông nghiệp gồm địa bạ
ruộng đất (70 quyển), Tín ngưỡng dân gian (289
quyển) và vô số tài liệu thuộc thơ văn là phần chủ
đạo trong bộ thư mục. Tôi xin tiến hành phân tích
một số mục để kiểm tra.
Con số 283 quyển gia phả thực ra không phản
ảnh số lượng gia phả thực tế. Bởi vì ở Việt Nam,
như tôi biết, số gia phả là hàng vạn chứ không phải
hàng trăm. Họ nào, thậm chí một chi họ nhỏ náo
ở Bắc Việt Nam cũng có gia phả, và không ai nộp
gia phả cho nhà nước mà không sao lại một bản
gia phả cho gia đình. Riêng tôi đã dịch giúp 50 quyển
gia phả mà không thấy liệt kê trong thư mục. Việc
viết gia phả là xuất phát tử truyền thống văn hóa
Hán, ở đấy có những họ, như họ của Khổng tử có
gia phả duy trì trên 2500 năm cho đến giờ. Trung
bình một người Việt biết họ háng của mình trên 10
đời. Họ Phan của tôi có gia phả 17 đời rất kỹ. Chính
điều này khu biệt văn hóa Việt Nam với văn hóa
ĐNA. Hiện nay có phong trào dịch lại các gia phả
trước kia viết chữ Hán nay sang chữ quốc ngữ, phong
trào này bị gián đoạn trong giai đoạn 1945 - 1975.
Điều náy lá phản ảnh sâu đậm xu hướng chú trọng
về lịch sử của văn hóa Hán, rất khác xu hướng chú
trọng tới cuộc sống kiếp sau của ĐNA. Cái nét khúc
xạ ở đây của văn hóa làng xã là thái độ quan tâm
tới làng, sự phân bố dòng họ qua các thay đổi về
276