Page 242 - 100 Điều Cần Biết Về Phong Tục Thờ Cúng
P. 242
Cuộc sông của người Xơ-Teng chủ yếu dựa vào các
thung lũng ruộng bậc thang và nương rẫy xung quanh
làng. Cũng giông như người Mơ Nâm, người Xơ-Teng
rấ t nổi tiếng vối nghề làm lúa nước, họ biết đắp đập làm
thuỷ lợi dẫn nước vào tưới cho ruộng từ rất sớm.
Nguồn nưốc từ bao đời nay đã gán bó trong lao
động sản xuất, sinh hoạt và các hoạt động tín ngưỡng
của mỗi người dân nơi đây. Người Xơ-Teng quan niệm
rằng nước là cội nguồn của sự sống. Tiêu chí đầu tiên đê
họ lập làng là phải ơ gần nguồn nước. Nếu trong làng
thường xuyên xảy ra hạn hán, m ất mùa, gia cầm dịch
bệnh, thú dữ tấn công, hay có người chết... là do nguồn
nước ở đó không thiêng và hội đồng già làng tổ chức cho
dân đi lập làng mối ở gần một nguồn nưốc khác. Xuất
phát từ vai trò quan trọng của nguồn nước trong đời
sông cộng đồng dân cư, nên hàng năm họ thường tổ
chức cúng thần Nưỏc tại nơi có máng dẫn nước chảy về
làng (nên gọi là cúng máng nước), lễ cúng máng nước
được coi như "đại lễ", nó được xếp ngang hàng với lễ ăn
mừng lúa mới, đâm trâu huê... của cộng đồng dân cư
nơi đây.
Người Xơ-Teng cho rằng việc đầu tiên của năm mới
là phải cúng nước mối. Do vậy, lễ cúng máng nước được
tố chức vào dịp năm mối. Hội đồng già làng quyết định
thời gian, vật phẩm và phân công nhân sự phục vụ lễ.
Lễ vật là một con heo đực to đủ đê cả làng ăn trong hai
ngày. Lễ cúng được chuẩn bị từ mấy ngày trưốc đó.
Sáng sớm ngày khai lễ, khi rạng đông vừa ửng hồng, tất
cả dân trong làng tập trung tại "hạ nguồn" máng nước
243