Page 182 - Văn Hóa Ứng Xử Việt Nam Hiện Nay
P. 182
7
T )ă n £ ó a ứ i i ỹ x ứ D ì ệ i O C ia i £ ì ệ n n a ỳ
nên phong cách người Việt Nam ung dung, hòa nhã, tuy
sông giữa đô thị. Cũng gần giống cU dân nông thôn, cU dân
đô thị, nhất là ở ven đô, cho đến đầu thập kỷ 1990, vẫn cơ
bản sống hài hòa với thiên nhiên. Sự hài hòa trong ứng xử
với thiên nhiên ở người Việt Nam thể hiện qua ba mức độ:
- Sốhg nương nhò và thuận theo thiên nhiên, có ý
thức hòa đồng với thiên nhiên, thậm chí tôn thờ thiên
'nhiên theo phương châm "đất có thổ công, sông có hà bá".
- Cô" gắng tận dụng tối đa và khai thác có giới hạn các
nguồn tài nguyên thiên nhiên sẵn có để phục vụ các nhu
cầu ăn, mặc, ở, đi lại của con người.
- ứ ng phó nhạy bén và phù hỢp vói những thay đổi
của các điều kiện thiên nhiên.
Ba mức độ ứng xử với thiên nhiên tựu chung đều dựa
trên nền tảng triết học sống hài hòa với thiên nhiên trong
nền văn hóa Á Đông truyền thống. Triết lý này được xây
dựng trên cơ sở kết hỢp nhuần nhuyễn giữa triết lý nhân
sinh phương Đông vối môi trường sống đầy chất thiên
nhiên. Triết lý hài hòa với thiên nhiên chịu ảnh hưởng sâu
sắc của đạo Nho, đạo Phật và đạo Lão. Triết lý đó cơ bản
dựa trên hai mảng giá trị; hòa đồng - tôn trọng thiên
nhiên; nương nhò - mô phỏng thiên nhiên trong quá trình
tận dụng và ứng phó với thiên nhiên. Các giá trị này thể
hiện qua một số quan niệm cơ bản sau: