Page 197 - 100 Điều Cần Biết Về Phong Tục Thờ Cúng
P. 197
ngoãn ở lại vối gia đình, sau đó quay ra quỳ gôi lạy cảm
tạ thầv cúng rồi lâV mấv bông thóc cài lên bàn thờ tố tiên.
- Xin côm, hát giao duyên
Khi trời tôi hẳn các cô gái vừa nói cười vui vẻ vừa
giã cốm. Còn ở đầu hồi nhà, các chàng trai đeo những
chiêc sọt và hoa quả, thay cho lời hạnh phúc lứa đôi.
Khi tiêng chày kêu nhẹ dần đó là dấu hiệu báo công
việc giã côm đã xong; lúc này các chàng trai dùng dây
đưa sọt cùng lễ vật qua đầu hồi nhà bắt đầu hát những
bài hát xin côm, các bài hát được hát đi hát lại nhiều
lần làm sao thuyết phục đưỢc các cô gái trong nhà, đối
vối những người hát yếu hơn thì các nàng chỉ thả côm
vào sọt rồi rung dây để các chàng ăn ở ngoài. Tuy nhiên
nêu các chàng hát xin côm khéo, hay sẽ được các nàng
ra ngoài bắt (vồ) thì họ mới vào, khi đã vào cùng nhau
hát theo nhiều chủ đề như hát xin côm, hát việc làm ra
cốm, ra lúa gạo mùa màng, quan trọng hơn cả là hát
giao duyên về tình yêu. Cuộc vui kéo dài hơn sau nghi
lễ dâng cúng tổ tiên, thần linh gia chủ thịt một con gà
sau đó cho côm vào nước luộc nấu cháo với vị ngọt
hương nước thịt, vị béo và thơm của hương cốm mới
càng hấp dẫn thêm cho đêm hát; họ cười, hát và ép
nhau ăn cháo, uống rượu cho đên sáng; họ hát hẹn nhau
trên nương, trên mùa thu hoạch... vị cháo cùng rượu
làm các chàng trai, cô gái nhớ mãi chỉ mong chờ đến
ngàv thu hoạch mới.
Tết cơm mới của người Dao Tuyển không chỉ là
nghi lễ trong nông nghiệp mà còn là ngày hội mừng
mùa thu hoạch mới, là nơi hò hẹn của các chàng trai cô
198