dangkythe
corona
Ebook

Tìm về các địa chỉ đỏ của Đảng bộ TP Phan Thiết

Thứ năm - 19/04/2018 21:44
Phan Thiết (tỉnh Bình Thuận) có tên cách đây gần 120 năm, kể từ ngày 20/10/1898, dưới thời vua Thành Thái. Đến ngày 28/11/1933, Phan Thiết được chuyển từ thị xã lên thành phố cấp 3, với 6 phường (Đức Nghĩa, Đức Thắng, Lạc Đạo, Đức Long, Bình Hưng và Phú Trinh). Trong kháng chiến chống Pháp, địa bàn Phan Thiết được mở rộng, với việc sáp nhập các vùng đất giáp ranh phía Tây thuộc huyện Hàm Thuận, lập thêm hai xã Tiến Lợi và Tiến Thành. Sau ngày đất nước thông nhất (năm 1975), Phan Thiết có 9 phường, 2 xã; đến năm 1982, Phan Thiết tiếp tục được mở rộng địa giới dọc bờ biển về phía Đông Bắc và về phía Nam, với 14 phường, 4 xã hiện nay.

Nhân dịp kỉ niệm 77 năm Ngày thành lập Đảng bộ TP Phan Thiết (5/1947 – 5/2017), Ban Thường vụ Thành ủy Phan Thiết (khóa XI) có chủ trương xây dựng một số địa chỉ đỏ, bia chiến tích, bia căm thù,… trên địa bàn, trong đó có bia địa chỉ đỏ “Cơ quan Thị ủy trong kháng chiến” tại Bưng Cò Ke – Núi Ba Hòn; và nhân kỉ niệm 43 năm ngày giải phóng Phan Thiết – Bình Thuận (19/4/1975 – 19/4/2018), Đảng bộ và Nhân dân TP Phan Thiết long trọng tổ chức Lễ khánh thành bia địa chỉ đỏ Bưng Cò Ke – Ba Hòn vào ngày 18/4/2018, nhằm để giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ Phan Thiết hôm nay và mai sau.

Đi tìm nhân chứng sống

Bước qua cổng đình, lần theo con hẻm nhỏ đi sâu vào hơn 100m, dừng lại trước căn nhà số 37/28 đường Nguyễn Văn Cừ, khu phố 6, phường Đức Nghĩa, chúng tôi vào nhà cụ Nguyễn Ngọc Lưu (Mười Lưu), 90 tuổi đời, 70 tuổi Đảng.

Mời chúng tôi uống chén trà do tay cụ pha, rồi bằng giọng nồng ấm của người từng xông pha trận mạc, cụ kể: Trước năm 1945, ngoài nhà cách mạng Sáu Tú (Nguyễn Gia Tú) và một số đảng viên Cộng sản đầu tiên: Dương Chước, Hồ Quang Cảnh từ các nơi về Phan Thiết hoạt động, tiếp đến là các đồng chí Nguyễn Ty, Phan Xích, Hồ Thị Quế,… Các nhóm cộng sản và cơ sở cách mạng đầu tiên này như một đốm lửa được nhen nhóm để phong trào cách mạng địa phương bừng sáng.

Nhận rõ Phan Thiết là trung tâm đầu não của địch ở Bình Thuận, nên Tỉnh ủy đã quyết định thành lập Đảng bộ thị xã Phan Thiết và điều động đồng chí Hứa Tự Nhung, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy về làm Bí thư; đồng chí Thu Lâm (tức Trần Ngọc Trác), làm Phó Bí thư; đồng chí Tống Viết Khánh làm Thị ủy viên vào tháng 5/1947, đóng ở nhà số 4 Cống Quỳnh, phường Đức Nghĩa cho đến năm 1948. Tại đây một số đảng viên mới được kết nạp, trong đó có đồng chí Velagiamy (cha gốc Ấn mẹ Việt Nam, người đã vận động gia đình lấy căn nhà này làm nơi hoạt động bí mật của Thị ủy Phan Thiết). Từ năm 1948 trở đi, bộ máy lãnh đạo các cơ quan Dân, Quân, Chính, Đảng của thị xã Phan Thiết ra đời và lấy căn cứ Bưng Cò Ke – Ba Hòn làm chiến khu kháng chiến.

Thăm nơi hành hình các chiến sĩ cách mạng

Từ năm 1950 đến năm 1953, dưới sự lãnh đạo của ban Chấp hành Thị ủy, lực lượng vũ trang đã tổ chức các trận đánh vào đầu não của địch tại thị xã. Tiêu biểu là trận đánh vào Căng Êsepic ngày 28/12/1951; Khách sạn Liên Thành ngày 6/4/1953, đồn Pascan ngày 8/8/1953,… góp phần cùng quân và dân cả nước đánh bại thực dân Pháp.

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ (năm 1964), thị xã Phan Thiết nằm dưới sự kiểm soát của chế độ Mỹ - Diệm. Thị ủy lúc bấy giờ có 5 đồng chí, đồng chí Nguyễn Tế Nhị làm Bí thư và 4 Thị ủy viên là Nguyễn Ngọc Lưu (Mười Lưu), Nguyễn Mai Lý, Nguyễn Thuấn và Võ Khánh Tồn. Văn phòng Thị ủy có 4 người, do đồng chí Mai Văn Hinh (Chính Hinh) phụ trách. Khi Luật 10/59 của Mỹ - Diệm ra đời, hoạt động của Đảng bộ Phan Thiết lâm vào hoàn cảnh cực kì khó khăn, nhiều cán bộ chủ chốt bị giết hại. Có thế nói đây là thời kì đen tối nhất trong phong trào cách mạng ở Phan Thiết. Cụ Lưu dẫn chúng tôi tới thăm địa chỉ đỏ số 37 Nguyễn Văn Cừ, nơi hành hình các chiến sĩ cách mạng ở Ngã 7, cạnh chợ Phan Thiết.

Giải phóng Phan Thiết

Đầu năm 1959, tiếp thu tinh thần Nghị quyết 15 của Trung ương, Thị ủy mở hội nghị tại Láng Ma – Rốc (xã Tiến Lợi nay thuộc Hàm Mỹ, Hàm Thuận Nam); thành lập đội vũ trang đầu tiên của thị xã thời kì chống Mỹ, với 6 đội viên tại căn cứ Gò Bồi – Ba Hòn.

Để chống trả chiến tranh cục bộ của đế quốc Mỹ, ngày 10/6/1965, tại ấp chiến lược Đất đỏ của C.480, thị xã Phan Thiết thành lập Lực lượng nòng cốt cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân – 1968. Dưới sự lãnh đạo của Thị ủy, quân và dân ta đã đánh 144 trận lớn, nhỏ, loại khỏi vòng chiến đấu 5.873 tên địch. Thời kì này trên địa bàn Phan Thiết còn có các địa chỉ đỏ: Chợ Gò Phú Trinh; chân cầu Trần Hưng Đạo, nơi hi sinh của các chiến sĩ đơn vị 480 trong Tết Mậu Thân.

Sau thắng lợi của trận tập kích địch tại Đại Hòa (24/7/1974), Đại Nẫm (15/9/1974), Thị ủy đã chỉ đạo toàn quân, toàn dân thị xã nhất tề đứng lên làm cuộc tổng tiến công đánh vào tận sào huyệt của địch để nhanh chóng giải phóng thị xã. Ngày 16/4/1975, được tin thị xã Phan Rang được giải phóng, 20 giờ ngày 18/4/1975, quân ta tấn công vào Phan Thiết, với 3 mũi tiến công, địch hoảng hốt tháo chạy tán loạn. Tên đại tá Ngô Tấn Nghĩa, Tỉnh trưởng Bình Thuận phải xuống sông Cà Ty lên thuyền con ra biển. Sáng 19/4/1975, Phan Thiết hoàn toàn giải phóng.

Phan Thiết sau ngày đất nước thống nhất

Khi tiếp quản Phan Thiết, ngày 19/4/1975, toàn Đảng bộ thị xã có 70 đảng viên, hầu hết đều trưởng thành qua các phong trào đấu tranh cách mạng trong nội thị, tham gia hai cuộc kháng chiến, là nòng cốt để hình thành nên 13 chi bộ, bao gồm 4 chi bộ cơ quan và 9 chi bộ phường lúc đó.

Từ năm 1986, thực hiện đường lối đổi mới, Đảng bộ thị xã đoàn kết một lòng, nêu cao ý chí tự lực tự cường, tranh thủ mọi nguồn lực, tập trung lãnh đạo khai thác các tiềm năng lợi thế để phát triển. Vì thế, kinh tế có mức tăng trưởng khá, thu nhập bình quân đầu người ngày càng được nâng lên, đời sống nhân dân từng bước được cải thiện.

Đến nay, Đảng bộ Phan Thiết đã có trên 5.000 đảng viên, đang sinh hoạt tại 52 tổ chức cơ sở đảng trực thuộc, mỗi năm Đảng bộ phát triển trên 150 đảng viên mới, là đội ngũ kế cận để xây dựng Đảng bộ Phan Thiết ngày càng trong sạch, vững mạnh.

Trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, quân và dân Phan Thiết có 4 phường, xã; 3 đơn vị và 10 cá nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân; hơn 2.000 liệt sĩ, hàng ngàn thương binh, bệnh binh; có 310 Bà mẹ Việt Nam anh hùng; 4.353 cá nhân và gia đình được tặng thưởng Huân, Huy chương Kháng chiến. Trong những ngày gian khổ, ác liệt nhất cũng như hiện nay, Đảng bộ Phan Thiết luôn nhớ ơn công lao của các đồng chí Bí thư, Phó Bí thư Thị ủy đã hi sinh hoặc từ trần như: Hứa Tự Nhung, Trần Ngọc Trác, Nguyễn Quý, Nguyễn Tu, Võ Khánh Tồn, Nguyễn Tế Nhị, Trần Soạn, Nguyễn Quý Đôn, Nguyễn Xuân Thắng, Lượng Bá Hải, Hoàng Minh.

Nhân kỉ niệm 43 năm Ngày giải phóng Phan Thiết – Bình Thuận (19/4/1975 – 19/4/2018) Đảng bộ và các tầng lớp Nhân dân TP Phan Thiết nêu cao quyết tâm, phấn đấu thực hiện thắng lợi nhiệm vụ được giao để xây dựng Đảng bộ thành phố thật sự trong sạch vững mạnh, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XI, nhiệm kì 2015 – 2020 đã đề ra.

Danh Lư // Người cao tuổi.- 2018.- Số 61 (ngày 17 tháng 4).- tr.7

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Tủ sách HCM
tai lieu so hoa
tra cứu
Liên kết Website

 

Góp ý
Thông kê truy cập
  • Đang truy cập90
  • Máy chủ tìm kiếm2
  • Khách viếng thăm88
  • Hôm nay15,751
  • Tháng hiện tại393,087
  • Tổng lượt truy cập20,668,104
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây