Bình Thuận: Nỗi trăn trở của nhà đầu tư

Thứ năm - 11/01/2018 09:36
Hưởng ứng lời mời gọi của chính quyền tỉnh Bình Thuận, đã có hàng chục doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào lĩnh vực thăm dò, khai thác quặng sa khoáng Titan. Thế nhưng, với quy trình giao đất nhiêu khê theo cách phân kỳ, sau khi hoàn thổ xong có quyết định nghiệm thu từ 6 - 12 tháng như hiện nay, nhà đầu tư phải làm thủ tục xin giao đất kế tiếp để tiếp tục khai thác; có khi phải mất 2-3 năm mới được cho phép khai thác tiếp, chắc chắn sẽ để lại nhiều hệ lụy không đáng có cho nhà đầu tư.

Nhu cầu cấp thiết của các nhà đầu tư chế biến sâu là cần có vùng nguyên liệu ổn định và lâu dài, địa phương không tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư có vùng nguyên liệu ổn định, tất nhiên nhà đầu tư có năng lực chế biến sâu không dám đầu tư hoặc nếu đầu tư sẽ dễ đi đến bờ vực phá sản!.

Trữ lượng và khai thác Titan: Tranh luận chưa có hồi kết

Theo GS-TSKH Đặng Trung Thuận (ĐH Quốc gia Hà Nội, Chủ tịch Hội Địa hóa VN), Bình Thuận có dải đất ven biển dài 192 km, có tiềm năng về Titan rất lớn. Tuy nhiên, dù Bình Thuận được đánh giá là nơi có trữ lượng khoáng sản Titan lớn nhất cả nước, song “nó không phải là vô tận”. Nguồn tài nguyên Titan rất lớn nhưng phân bổ rải rác. Việc Bình Thuận quy hoạch khai thác vùng Titan hiện nay chưa phù hợp với phát triển kinh tế và mâu thuẫn với các ngành kinh tế khác.

Mặt khác, khai thác Titan chủ yếu ở các vùng động cát đỏ ven biển nên tốn rất nhiều nguồn nước tự nhiên trong lòng đất. “Nếu cứ khai thác Titan tràn lan sẽ làm cạn kiệt nguồn nước ngọt tự nhiên”- GS Thuận cảnh báo.

TS. Nguyễn Thành Sơn - nguyên Trưởng ban Chiến lược Tập đoàn Than và Khoáng sản VN (TKV) cho rằng, trữ lượng Titan khai thác sẽ mất vĩnh viễn, không tái sinh. Đặc biệt, việc khai thác Titan xâm hại môi trường nghiêm trọng, nhất là các vùng ven biển. 

Khai thác Titan tại Bình Thuận
Khai thác Titan tại Bình Thuận

Tham chiếu văn bản số 6612/BTNMT-ĐCKS ngày 06/12/2017 của Thứ trưởng Bộ TN&MT Nguyễn Linh Ngọc gửi UBND tỉnh Bình Thuận: “… Để có đủ cơ sở tài liệu tin cậy phục vụ công tác quản lý khoáng sản Titan sa khoáng, Bộ TN&MT đã thực hiện Dự án điều tra đánh giá tiềm năng quặng Titan sa khoáng trong tầng cát đỏ trên diện tích (DT) 1.450km2 thuộc các tỉnh Ninh Thuận (khoảng 30 km2), Bình Thuận (1.250 km2) và Bà Rịa - Vũng Tàu (120km2) được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.  Trong quá trình khoanh định DT điều tra nêu trên, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 144/TB-VPCP ngày 23/6/2008, Bộ TN &MT chỉ đạo Tổng cục Địa chất & Khoáng sản Việt Nam (ĐCKSVN) phối hợp với địa phương khoanh định DT điều tra hợp lý, trong đó đã loại trừ các DT dọc bờ biển (nơi có điều kiện, cảnh quan thuận lợi phát triển các dự án du lịch); đồng thời, đã thành lập Bản đồ phân bố khoáng sản Titan tỉnh Bình Thuận và bàn giao cho tỉnh để phối hợp quản lý, làm cơ sở xây dựng các quy hoạch sử dụng đất cho hoạt động khai khoáng và các dự án phát triển kinh tế - xã hội khác tại địa phương… Trong đó, có 11/12 khu vực quặng Titan do UBND tỉnh Bình Thuận chủ trì, khoanh định DT, lựa chọn chủ đầu tư và được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận bằng văn bản về bổ sung Quy hoạch và cấp phép thăm dò, khai thác theo quy định (Văn bản số 8256/VPCP-KTN ngày 12/11/2010 và số 8712/VPCP-KTN ngày 01/12/2010); 01 khu vực còn lại (Lương Sơn với DT 150 km2) được Bộ TN & MT khoanh định theo kết quả điều tra đánh giá quặng Titan trong tầng cát đỏ và được Thủ tướng Chính phủ cho phép TKV thăm dò, khai thác. Đến nay, trong số 11 khu vực nêu trên có 4 khu vực đã cấp phép thăm dò, 2 khu vực đã có hồ sơ thăm dò hợp lệ, 5 khu vực chưa có hồ sơ. Đối với khu vực Lương Sơn được chia thành 3 khu với DT mỗi khu khoảng 50 km2, đã được cấp phép thăm dò cho TKV (Lương Sơn 1), Tổng Công ty Đông Bắc - Bộ Quốc phòng (Lương Sơn 2), còn lại khu Lương Sơn 3 chưa được cấp phép… Theo đó, trước khi cấp Giấy phép thăm dò, Tổng cục ĐCKSVN đã lấy ý kiến của địa phương và tổ chức kiểm tra tại thực địa, thống nhất giải quyết các vấn đề phát sinh về chồng lấn DT. Như vậy, việc cấp phép thăm dò, giấy phép khai thác quặng Titan sa khoáng tại tỉnh Bình Thuận được xem xét chặt chẽ, không gây khó khăn, bất cập đến triển khai các dự án khác…

Tại tỉnh Bình Thuận, ngoài khu vực Lương Sơn được đưa vào Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến theo Quy hoạch đã phê duyệt. Bộ TN&MT đã khoanh định và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Bình Thuận có 6 khu vực với DT 827 km2 (QĐ số 645/QĐ-TTg ngày 06/5/2014) là khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia. Các khu vực khoáng sản Titan dự trữ quốc gia nêu trên phân bố xa bờ biển, có điều kiện địa hình, thủy văn, khí hậu không thích hợp cho đầu tư các dự án du lịch, đô thị... Bộ TN&MT đề nghị UBND tỉnh Bình Thuận nghiên cứu, chỉ đạo một số nội dung liên quan đến quản lý khoáng sản Titan sa khoáng: Đối với các khu vực đã cấp phép thăm dò, khai thác thì tiếp tục tạo điều kiện để các doanh nghiệp triển khai dự án. Đối với các khu vực đã có hồ sơ đề nghị cấp giấy phép thăm dò, khai thác hợp lệ, được Tổng cục ĐCKSVN tiếp nhận, đề nghị tỉnh ủng hộ chủ trương, tiếp tục việc xem xét cấp phép… Đối với các khu vực chưa có hồ sơ thăm dò (5 khu vực, trừ Lương Sơn 3), thống nhất loại khỏi Quy hoạch khoáng sản Titan và đưa vào khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia…”.

Nhà đầu tư thiệt đơn, thiệt kép!

Quan sát trên bản đồ vệ tinh tỉnh Bình Thuận thường thấy có những vùng đất trắng bạc và đỏ, nơi đó không thảm thực vật nào tồn tại được vì có chứa quặng Titan lộ thiên. Những khu vực này nếu khai thác đúng theo quy trình công nghệ cao, sau khi hoàn thổ, cải tạo phục hồi mặt bằng tốt thì thảm thực vật mới sinh sôi nảy nở được. 

Nhằm tạo nguồn thu cho ngân sách quốc gia và địa phương, trước đó tỉnh Bình Thuận đã mời gọi đầu tư vào ngành khai khoáng Titan, từng bước nâng tầm ngành này thành “Trung tâm chế biến sâu quặng sa khoáng Titan tại tỉnh Bình Thuận mang tầm Quốc gia”.

Khai thác Titan tại Bình Thuận
Khai thác Titan tại Bình Thuận

Hưởng ứng lời mời gọi của chính quyền tỉnh Bình Thuận, đã có hàng chục doanh nghiệp (DN) mạnh dạn đầu tư vào lĩnh vực thăm dò, khai thác quặng sa khoáng Titan. Thế nhưng, vùng nguyên liệu không được giao 100% cho DN hội đủ năng lực mà lại giao nhỏ giọt tạo cho DN nhiều khó khăn khi hết hạn phải xin lại giấy phép rất mất thời gian. Theo cách phân kỳ giao đất như hiện nay, sau khi hoàn thổ xong, chờ có quyết định nghiệm thu từ 6-12 tháng phải làm thủ tục xin giao đất kế tiếp để tiếp tục khai thác, có khi phải mất 2-3 năm mới được cấp phép, với thủ tục hành chính như vậy có thể triệt tiêu công việc của DN.

Một nhà đầu tư (xin được giấu tên) cho biết: “Để đầu tư 1 nhà máy chế biến sâu chí ít cũng ngốn mất hàng ngàn tỷ, nhưng nếu xây dựng xong nhà máy mà không có vùng nguyên liệu ổn định trong thời gian hàng chục năm để doanh nghiệp hoạt động thu hồi vốn thì chẳng một ai dám đầu tư xây dựng nhà máy. Nhu cầu cấp thiết của các nhà đầu tư chế biến sâu là cần có vùng nguyên liệu ổn định và lâu dài, địa phương không tạo điều kiện cho nhà đầu tư có vùng nguyên liệu ổn định, tất nhiên nhà đầu tư có năng lực chế biến sâu không dám đầu tư hoặc nếu đầu tư sẽ dễ đi đến bờ vực phá sản…”.  

Thiết nghĩ, song song với việc khi DN đệ trình hồ sơ hợp pháp xin xây dựng nhà máy chế biến sâu quặng Titan sa khoáng, chính quyền tỉnh Bình Thuận cần quan tâm tạo điều kiện khoanh vùng cho phép những DN hội đủ năng lực thăm dò, khai thác vùng nguyên liệu ổn định trong thời gian dài. Được như vậy, tất nhiên nhà đầu tư sẽ vững lòng xây dựng nhà máy chế biến sâu quặng Titan sa khoáng theo công nghệ hiện đại nhằm tránh lãng phí tài nguyên.

Suy cho cùng, doanh nghiệp hoạt động trong mọi lĩnh vực không ngoài mục đích mang lại lợi nhuận cho mình, mà còn có nghĩa vụ đóng góp cho ngân sách quốc gia và địa phương. Dân cường tất nước thịnh!.


Bài & ảnh: Linh Cơ – Anh Dũng // http://baotainguyenmoitruong.vn.- 2018 (ngày 9 tháng 01)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

tai lieu so hoa
tra cứu
Truyện đọc
Liên kết Website

 

Góp ý
Thông kê truy cập
  • Đang truy cập67
  • Máy chủ tìm kiếm5
  • Khách viếng thăm62
  • Hôm nay985
  • Tháng hiện tại203,931
  • Tổng lượt truy cập1,023,990
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây